Predsjednik Crnogorske akademije nauka i umjetnosti akademik Ljubiša Stanković uručio je juče Povelju o članstvu inostranom članu CANU, u Odjeljenju prirodnih nauka, prof. dr Juriju Nesterovu (Yurii Nesterov), jednom od vodećih svjetskih naučnika u oblasti matematičke optimizacije.
Uručenju Povelje prisustvovao je i akademik Milojica Jaćimović, predsjednik Odbora za matematiku i fiziku CANU.
Profesor Nesterov je međunarodno prepoznat po pionirskim rezultatima u teoriji i metodama konveksne optimizacije. Posebno mjesto među njegovim doprinosima zauzima metod ubrzanog gradijenta, koji je uveo početkom osamdesetih godina prošlog vijeka i kojim je postignuta optimalna brzina konvergencije za široku klasu problema glatke konveksne optimizacije. Ideje na kojima se zasniva ovaj metod imale su veliki uticaj na dalji razvoj numeričke optimizacije i danas predstavljaju jednu od važnih osnova algoritama za rješavanje problema veoma velikih dimenzija.
Značaj Nesterovljevih rezultata posljednjih decenija dodatno je porastao razvojem mašinskog učenja i vještačke inteligencije. Optimizacioni algoritmi, zasnovani na njegovim idejama i njihovim brojnim proširenjima, nalaze primjenu u učenju modela iz velikih skupova podataka, kao i u nizu drugih oblasti nauke, tehnike, ekonomije i industrije. Njegov naučni rad obuhvata i teoriju složenosti optimizacionih algoritama, metode unutrašnje tačke, strukturnu optimizaciju i razvoj efikasnih metoda za probleme veoma velikih dimenzija.
Za svoj naučni doprinos profesor Nesterov dobio je niz najznačajnijih međunarodnih priznanja u oblasti optimizacije i primijenjene matematike, među kojima su Dancigova nagrada (Dantzig Prize, 2000), Nagrada Džona fon Nojmana za teoriju (John von Neumann Theory Prize, 2009), Zlatna medalja EURO (2016) i Nagrada Svjetske asocijacije laureata (WLA Prize in Computer Science or Mathematics, 2023), koju je podijelio sa Arkadijem Nemirovskim za fundamentalne doprinose teoriji konveksne optimizacije. Godine 2026. dodijeljena mu je i prestižna nagrada Carl Friedrich Gauss, koju Međunarodna matematička unija i Njemačko matematičko društvo dodjeljuju za matematička istraživanja koja su ostvarila značajan uticaj izvan same matematike.
Profesor Nesterov već duži niz godina održava intenzivne naučne veze sa crnogorskom matematičkom zajednicom i čest je gost međunarodnih konferencija OPTIMA, koje se održavaju u Crnoj Gori i okupljaju istaknute istraživače iz oblasti matematičke optimizacije i njenih primjena. Na konferenciji OPTIMA 2018, između ostalog, održao je pozvano predavanje posvećeno problemu klasterovanja primjenom konveksnih modela.
U okviru saradnje sa Crnogorskom akademijom nauka i umjetnosti, profesor Nesterov je u septembru 2024. godine održao i veoma zapaženo predavanje na naučnoj tribini CANU, na temu „Optimizacija u svijetu vještačke inteligencije“, posvećeno savremenoj ulozi optimizacionih metoda u razvoju vještačke inteligencije.
Izbor profesora Jurija Nesterova za inostranog člana CANU predstavlja značajno priznanje jednom od najuticajnijih savremenih istraživača u oblasti matematičke optimizacije, ali i nastavak njegove dugogodišnje naučne saradnje sa istraživačima iz Crne Gore i Crnogorskom akademijom nauka i umjetnosti.