Tribinu „Razvoj pojma neimovinske štete u crnogorskom pravu“ održala je prof. dr Marija Karanikić-Mirić 15. oktobra 2026. godine u Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti. Tribina je organizovana u okviru aktivnosti Odjeljenja društvenih nauka.
Predavača je predstavio akademik Dragan K. Vukčević.
Predavanje je posvećeno istorijskom i normativnom razvoju pojma moralne (nematerijalne, neimovinske) štete u crnogorskom pravu, od Opšteg imovinskog zakonika iz 1888. godine do savremenog zakonodavstva. U početnom periodu naknada se mogla dosuditi jedino ako je usljed povrede ličnog dobra nastala imovinska šteta, dok se za puku povredu tog dobra, odnosno prava koje iz njega proizilazi, nije mogla zahtijevati naknada. U poslijeratnom periodu jugoslovenska sudska praksa prihvatila je subjektivno shvatanje moralne štete kao intimnog trpljenja, odnosno tjelesnog ili duševnog bola ili straha dovoljne jačine i trajanja. To shvatanje kodifikovano je jugoslovenskim Zakonom o obligacionim odnosima iz 1978. godine.
Novi Zakon o obligacionim odnosima Crne Gore iz 2008. godine usvojio je mješovitu koncepciju moralne štete. Međutim, zbog nomotehničkih manjkavosti zakonskog rješenja, sudovi su fizičkim licima dosuđivali naknadu za pretrpljeni bol ili strah, dok su samo pravna lica mogla dobiti naknadu za apstraktnu povredu ugleda. Moralna šteta je reformom iz 2017. godine potpuno strukturno objektivizovana, tako što je zakonom definisana kao povreda prava ličnosti.
Novo rješenje može da olakša položaj oštećenika. Međutim, potpuni uspjeh reforme zavisi od budućih odgovora na pitanja koja se tiču nenasljedivosti prava na naknadu moralne štete, nemogućnosti da se ona dosudi po pravilima o ugovornoj odgovornosti i nepostojanja preciznih kriterijuma za određivanje visine naknade.